„O Boże Wszechmogący,
Coś nam pozwolił przeżyć
Mimo głodu i chłodu
Sybiru ziemskie piekło,
Serc modlitwą bijących
Przyjmij podziękowanie.”
Sybiracy*

Polaków deportowano na Syberię w złożonych z długich wagonów konwojach, które wyruszyły na wschód w lutym, kwietniu i czerwcu 1940 r., a potem jeszcze raz w czerwcu 1941 roku. Wszyscy byli przesłuchiwani przez NKWD, po czym otrzymywali wyroki skazujące na łagier, ciężkie roboty lub karną zsyłkę. Przeważającą większość skazano za nieznane przewinienia- po prostu dlatego, że naród polski uważany był za odwiecznego wroga rosyjskich władców. Warunki panujące w tych pociągach nie dadzą się opisać żadnymi sensownymi słowami. Pasażerom kazano spakować racje żywności na miesiąc, natomiast pozwalano im zabrać jedynie minimum rzeczy osobistych. Upychano ich na stojąco w zapieczętowanych, pozbawionych okien i nie ogrzewanych bydlęcych wagonach, w których mieli w środku zimy przebyć dystans pięciu, sześciu, siedmiu, ośmiu lub nawet dziewięciu tysięcy kilometrów. Jedynym widokiem na świat był skrawek nieba w wąskiej szczelinie pod dachem wagonu, przez którą także usuwano ekskrementy i ciała zmarłych. Zdarzały się przypadki szaleństwa, poważnych odmrożeń, śmierci głodowej, dzieciobójstwa, a nawet kanibalizmu. Ci, którzy przeżyli pociąg, często mieli przed sobą dalszą podróż pod pokładem rzecznych statków lub w skrzyniach odkrytych ciężarówek, które wiozły ich w najodleglejsze zakątki sowieckich pustkowi.

18 grudnia 2006 r. w Zespole Szkół Licealnych i Zawodowych odbyło się spotkanie zorganizowane przez p. Beatę Stypułkowską z Panią Janiną Maciukiewicz, która przedstawiła swoje wspomnienia z zesłania na Syberię. Pani Janina barwnie i wzruszająco opowiedziała o losach Polaków na Syberii, o deportacji, „podróży” w konwoju i pobycie na zesłaniu. Uczniowie z zainteresowaniem i w wielkim skupieniu wysłuchali wspomnień Pani Janiny Maciukiewicz.

Była to ciekawa, żywa „lekcja” historii.

* Cytat pochodzi z książki Janiny Maciukiewicz „Nie ma dna w nieszczęściu ludzkim”, Okruchy wspomnień z Syberii 1941 - 1946

syb1	syb2	syb3	syb4
syb5	syb6	syb7	syb8
syb9	syb11	syb12	syb13
syb14	syb15	syb16	syb17
syb18	syb19	syb20	syb21
syb22	syb23	syb24	syb25
syb26	syb27	syb28	syb29
syb30

Foto: Waldemar Snarski